Với chất giọng điềm tĩnh và nụ cười hiền, Trịnh Thanh Nam – chàng trai sinh năm 1992 đến từ Ba Vì, Hà Nội – kể về hành trình 5 năm du học Nga như thể đang chia sẻ một cuốn nhật ký thấm đẫm nỗ lực và trưởng thành. Không chỉ là một sinh viên tốt nghiệp xuất sắc tại trường đại học Nga danh tiếng – Bách khoa Xanh Petecbua, Nam còn đại diện cho thế hệ du học sinh Việt Nam biết vượt khó, biết tiết kiệm và đặc biệt là biết chủ động thích nghi trong môi trường hoàn toàn mới.
Học bổng, hành trang và quyết tâm từ những ngày đầu
Ngay từ những năm học cấp ba, Nam đã sớm xác định mục tiêu du học nước ngoài. Không chờ đến khi thi đại học mới bắt đầu chuẩn bị, cậu học sinh trường huyện này đã lên kế hoạch rõ ràng: đầu tư toàn lực cho các môn khối A như Toán, Lý, Hóa – những môn giúp Nam đạt số điểm gần 24 trong kỳ thi tuyển sinh. Ngoài ra, Nam còn dành thời gian rèn luyện ngoại ngữ – một yếu tố quan trọng để được xét chọn vào chương trình học bổng nhà nước đi Nga.
Nam cho biết: “Ngay sau khi đỗ vào Học viện Kỹ thuật Quân sự, tôi được xét tuyển vào nhóm liên kết đào tạo quốc tế dựa trên điểm thi và thành tích học tập ở cấp 3. Việc nhận được học bổng hiệp định là kết quả của sự nỗ lực bền bỉ và mục tiêu rõ ràng từ sớm.”
Học dự bị và chặng đường chinh phục tiếng Nga
Trước khi chính thức học chuyên ngành tại Nga, Nam trải qua một năm học dự bị trong nước và một năm học dự bị tại Nga. Hai năm đầu không chỉ giúp trang bị kiến thức chuyên môn nền tảng mà còn là giai đoạn thử thách khắc nghiệt với ngôn ngữ tiếng Nga.
“Tiếng Nga là một trong những ngôn ngữ khó học nhất mà tôi từng tiếp xúc. Cách phát âm, cấu trúc ngữ pháp và thậm chí là cả cách nghĩ đều rất khác biệt. Dù học đến năm thứ năm rồi nhưng tôi vẫn thấy mình cần học thêm mỗi ngày để cải thiện khả năng nghe, nói,” Nam chia sẻ.
Những khác biệt trong đời sống và học tập
Sinh sống ở Nga đồng nghĩa với việc phải làm quen với một nền văn hóa và nhịp sống hoàn toàn khác biệt. Những ngày đầu tại Xanh Petecbua là một cú sốc lớn với Nam: chênh lệch múi giờ, món ăn khó hợp khẩu vị, văn hóa giao tiếp khác biệt và đặc biệt là thời tiết khắc nghiệt.
“Có mùa đông xuống đến âm 30 độ, tuyết phủ trắng trời và kéo dài hàng tháng trời. Đó là một trong những thử thách lớn nhất với tôi,” Nam kể lại. Tuy vậy, chàng trai trẻ cũng nhanh chóng tìm được góc nhìn tích cực: “Mùa hè ở đây rất đẹp, thời tiết dễ chịu và phong cảnh cực kỳ thơ mộng. Tôi yêu thành phố này nhiều hơn nhờ những ngày nắng ấm.”
Về học tập, Nam cho biết lịch học bên Nga thường bắt đầu muộn hơn so với Việt Nam – khoảng 10 giờ sáng – và kết thúc vào 6 giờ chiều. Thời gian tự học được sinh viên tận dụng vào buổi tối, đặc biệt là trong các kỳ thi.
Chi phí sinh hoạt hợp lý, việc làm thêm phong phú
Một điểm cộng lớn khi du học Nga chính là chi phí sinh hoạt vừa phải so với các nước châu Âu, Mỹ hay Úc. Nam cho biết, với khoản học bổng chính phủ gồm 420 USD/tháng từ phía Việt Nam và khoảng 50–100 USD/tháng từ phía Nga, sinh viên có thể trang trải phần lớn chi phí cơ bản.
“Tiền ăn chỉ khoảng 150–200 USD/tháng nếu tự nấu. Căn hộ thuê ngoài vào khoảng 200 USD. Nếu chi tiêu hợp lý, mỗi tháng tôi chỉ cần khoảng 4 triệu đồng là đủ sống, thậm chí còn tiết kiệm được một khoản nhỏ,” Nam chia sẻ.
Ngoài ra, việc làm thêm không phải là điều xa vời. Tại các thành phố lớn như Xanh Petecbua hay Moscow, sinh viên có thể dễ dàng tìm được công việc phù hợp: từ phát tờ rơi, trợ giảng, làm hướng dẫn viên du lịch cho tới lập trình phần mềm. Nam cho biết: “Mỗi tháng nếu làm thêm, sinh viên có thể kiếm được từ 200–300 USD – đủ để hỗ trợ sinh hoạt hoặc dành dụm.”
Kết nối cộng đồng và đời sống tinh thần
Không chỉ học và làm việc, Nam còn tham gia vào các hoạt động văn nghệ, thể thao và sinh hoạt cộng đồng do Hội sinh viên Việt Nam tại Nga tổ chức. Những buổi liên hoan Tết, Trung thu hay các giải đấu bóng đá không chỉ là nơi để giải trí mà còn là điểm tựa tinh thần quan trọng với những người trẻ sống xa quê.
“Đón Tết ở Nga, thiếu vắng gia đình và không khí Việt, nhưng nhờ có bạn bè, thầy cô, tôi vẫn cảm thấy được sẻ chia. Chúng tôi cùng nhau nấu bánh chưng, hát những bài ca quê hương, và điều đó khiến tôi ấm lòng,” Nam kể.
Hành trình tiếp nối: Chuẩn bị cho bậc học cao hơn
Sau khi hoàn thành chương trình cử nhân tại trường đại học Nga – Bách khoa Xanh Petecbua – Nam hiện đang hoàn tất thủ tục nhận bằng và chuẩn bị hồ sơ để tiếp tục học lên Thạc sĩ. Với nền tảng kiến thức vững chắc và kinh nghiệm sống quý giá từ 5 năm du học Nga, chàng trai đến từ Ba Vì đã sẵn sàng cho những thử thách mới, cao hơn, rộng hơn và sâu sắc hơn.
Một tấm gương tiêu biểu của thế hệ trẻ Việt Nam đang vươn ra thế giới
Trịnh Thanh Nam không phải là trường hợp cá biệt. Trong những năm gần đây, ngày càng có nhiều bạn trẻ lựa chọn Nga làm điểm đến cho hành trình học tập thông qua các chương trình học bổng Nga, đặc biệt là học bổng hiệp định và học bổng nhà nước. Những câu chuyện như của Nam là minh chứng rõ ràng cho khả năng thích nghi, học hỏi và vươn lên không ngừng của thế hệ du học sinh Việt Nam hôm nay.