Trong bối cảnh quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nga ngày càng sâu sắc, việc gìn giữ và phát triển ngôn ngữ, văn hóa Nga tại Việt Nam trở thành một nhiệm vụ quan trọng không chỉ về mặt giáo dục mà còn về đối ngoại. Đóng vai trò trung tâm trong sứ mệnh này là Phân viện Puskin, đơn vị đã trải qua hơn 40 năm gắn bó với công tác giảng dạy tiếng Nga và quảng bá văn hóa Nga trên đất Việt. Đây cũng là nơi chuẩn bị hành trang vững chắc cho hàng nghìn bạn trẻ Việt Nam từng bước chinh phục con đường du học Nga qua các chương trình học bổng Nga, học bổng chính phủ và học bổng hiệp định.
Lịch sử hơn 40 năm đồng hành cùng tiếng Nga tại Việt Nam
Thành lập năm 1983 với tên gọi ban đầu là Phân viện tiếng Nga A.X. Puskin Hà Nội, đơn vị này là kết quả của hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Liên Xô cũ. Qua nhiều biến cố lịch sử và sự thay đổi chính trị, Phân viện vẫn giữ vững vai trò là chiếc cầu nối quan trọng trong việc duy trì và phát triển tiếng Nga tại Việt Nam. Từ những ngày đầu với nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, tổ chức thi chứng chỉ, đến nay, Phân viện đã trở thành trung tâm duy nhất còn hoạt động hiệu quả trong mạng lưới 10 phân viện tiếng Nga trên toàn cầu.
Trong bối cảnh ngày càng nhiều ngoại ngữ cạnh tranh như tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Hàn, việc giữ vững và phát triển tiếng Nga tại Việt Nam là một thành công đáng ghi nhận, nhất là khi nhu cầu sử dụng tiếng Nga trong các lĩnh vực như kỹ thuật, y tế, ngoại giao và quốc phòng vẫn còn rất lớn.
Lan tỏa văn hóa Nga và tạo nền tảng cho du học sinh Việt
Không chỉ là nơi giảng dạy ngôn ngữ, Phân viện Puskin còn là điểm khởi đầu cho rất nhiều sinh viên Việt Nam nhận các học bổng nhà nước, học bổng chính phủ hay học bổng hiệp định để sang Nga học tập. Các khóa học tiếng Nga tiền dự bị tại đây không chỉ trang bị kiến thức ngôn ngữ mà còn giúp sinh viên hiểu thêm về văn hóa, phong tục và kỹ năng sống cần thiết khi bắt đầu hành trình du học Nga.
Bên cạnh đó, các hoạt động giao lưu văn hóa đa dạng như thi viết, thuyết trình, đọc thơ, diễn kịch bằng tiếng Nga hay festival văn hóa Việt – Nga đã thu hút sự quan tâm đông đảo của học sinh, sinh viên và những người yêu mến tiếng Nga trên khắp cả nước. Đây cũng là nơi duy nhất tại Việt Nam phối hợp với phía Nga tổ chức thi và cấp chứng chỉ tiếng Nga quốc tế, đáp ứng nhu cầu học tập, lao động, du lịch và hợp tác kinh doanh.
Người giữ lửa cho tiếng Nga tại phân viện Puskin
TS. Nguyễn Thị Thu Đạt – Giám đốc Phân viện, là người gắn bó gần 20 năm với đơn vị và cũng là một biểu tượng của lòng yêu mến tiếng Nga tại Việt Nam. Từ niềm đam mê học tập tại Nga đến sự cống hiến không ngừng trong công tác giảng dạy và quảng bá văn hóa Nga, bà Đạt luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì và phát triển tiếng Nga trong bối cảnh hiện nay.
Dù tiếng Nga không còn giữ vị trí ưu tiên như trước, nhưng theo bà, nhu cầu sử dụng tiếng Nga trong các lĩnh vực chuyên ngành như quân sự, y tế, kỹ thuật vẫn rất lớn. Nhiều trường chuyên, học viện và các cơ sở đào tạo vẫn duy trì giảng dạy tiếng Nga, tuy nhiên, thách thức lớn hiện nay là đảm bảo nguồn nhân lực giảng dạy và thu hút học viên.
Phân viện Puskin, dưới sự dẫn dắt của bà Đạt, không chỉ tập trung đào tạo mà còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, ngoại giao nhằm khơi gợi tình yêu tiếng Nga trong thế hệ trẻ, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của ngôn ngữ này tại Việt Nam.
Hướng tới trung tâm tiếng Nga khu vực Đông Nam Á
Một bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển của Phân viện là việc nâng cấp thành Trung tâm tiếng Nga A.X. Puskin tại Đông Nam Á, theo thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và Nga. Đây là cơ hội để Phân viện mở rộng ảnh hưởng, trở thành điểm sáng trong đào tạo và quảng bá tiếng Nga tại khu vực.
Để thực hiện mục tiêu này, Phân viện rất cần sự hỗ trợ mạnh mẽ về chuyên gia, tài liệu, cũng như cơ sở vật chất từ hai bên chính phủ. Từ năm học 2023–2024, các chuyên gia của Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Nga đã bắt đầu sang giảng dạy tại Phân viện, mở ra nhiều triển vọng nâng cao chất lượng đào tạo.
Kỳ vọng từ chuyến thăm tổng thống Nga
Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Nga Vladimir Putin sắp tới được xem là sự kiện quan trọng, mở ra nhiều cơ hội hợp tác giáo dục song phương, trong đó có việc mở rộng chương trình học bổng Nga và hỗ trợ sinh viên Việt Nam trong quá trình du học Nga. Trước đó, chuyến thăm năm 2023 của Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko cũng được xem như “ngày hội” của Phân viện, khi lần đầu tiên một lãnh đạo cấp cao của Nga đến thăm và ghi nhận vai trò quan trọng của đơn vị trong việc gìn giữ tiếng Nga tại Việt Nam.