Lương Lê Hải – cái tên nhẹ nhàng như chính cách cậu ấy kể về hành trình du học Nga đầy thử thách nhưng cũng ngập tràn cảm hứng của mình. Sinh ra trong một gia đình làm nông tại thị trấn KrôngKmar, huyện KrôngBông, tỉnh Đắk Lắk, Hải từ nhỏ đã say mê Toán học và Vật lý. Không chỉ học giỏi, cậu còn năng nổ tham gia các hoạt động xã hội, từng đạt giải Nhất môn Vật lý cấp tỉnh và giải Khuyến khích quốc gia khi còn là học sinh lớp 12.
Năm thi đại học, Hải đỗ vào khoa Vật lý của Đại học Sư phạm TP.HCM với số điểm gần tuyệt đối – 28/30. Thế nhưng, một cơ hội bất ngờ đã mở ra hướng đi mới cho chàng trai trẻ: một học bổng chính phủ Nga toàn phần, theo diện học bổng hiệp định, do Bộ Giáo dục Việt Nam cử đi học tại trường Đại học Tổng hợp Quốc gia Belgorod (Belgorod State University).
Chào Hải, cảm ơn bạn đã đồng ý chia sẻ câu chuyện của mình. Hành trình đến với nước Nga của bạn bắt đầu như thế nào?
Cảm ơn bạn đã quan tâm! Mình nhận được thông tin về học bổng nhà nước Nga sau khi hoàn thành kỳ đầu tiên ở đại học trong nước. Đó là một quyết định rất lớn, vì chưa bao giờ đi xa nhà, nhưng mình cảm thấy đây là cơ hội hiếm có để vừa phát triển chuyên môn, vừa khám phá một đất nước có nền khoa học mạnh mẽ.
Chắc hẳn lúc mới sang Nga, bạn gặp không ít khó khăn?
Phải nói là rất nhiều luôn. Khí hậu thì lạnh cóng, mình đến vào mùa đông, tuyết phủ trắng đường. Nhưng khó nhất là tiếng Nga. Ban đầu nghe người Nga nói chuyện, mình không hiểu gì cả, chỉ biết cười trừ. Nhưng cũng nhờ vậy mà mình quyết tâm học thật tốt tiếng Nga – vì mình luôn quan niệm, tiếng Nga không chỉ là công cụ học tập, mà còn là cầu nối để hiểu văn hóa, con người nơi đây.
Trong năm đầu tiên – gọi là năm dự bị – sinh viên nước ngoài tụi mình chủ yếu học tiếng Nga và một số môn cơ bản. Mình cố gắng từng ngày, rồi cũng dần bắt nhịp. Cuối năm đó, mình bất ngờ đạt giải Nhất cuộc thi Olympic tiếng Nga do trường tổ chức cho sinh viên quốc tế. Đó là cú hích lớn giúp mình thêm tự tin.
Trong suốt thời gian học tại Đại học Belgorod, bạn đã có rất nhiều thành tích nổi bật. Đâu là điều khiến bạn tự hào nhất?
Chắc là việc mình luôn duy trì điểm số chuyên ngành ở mức cao nhất – điểm 5/5. Mỗi kỳ thi học kỳ, mình đều được miễn thi vì thành tích học tập. Ngoài ra, năm thứ nhất đại học, mình còn đạt giải Ba Olympic Toán học do trường tổ chức.
Một điều đặc biệt nữa là tinh thần giao lưu quốc tế. Mình quen biết rất nhiều bạn đến từ Trung Quốc, Ả Rập, Châu Phi, Mỹ Latin… Dù khác biệt ngôn ngữ, tụi mình luôn cố gắng nói tiếng Nga với nhau để cùng tiến bộ, cùng hiểu văn hóa của nhau.
Không chỉ học giỏi, bạn còn rất năng động trong các hoạt động phong trào, phải không?
Đúng rồi! Mình luôn tham gia các hoạt động của Hội sinh viên Việt Nam tại Nga, đặc biệt ở thành phố Belgorod. Mình nghĩ rằng, sống xa quê mà cứ chỉ học thôi thì dễ bị cô đơn lắm. Nên mình chơi thể thao, tham gia văn nghệ, viết báo tường, hỗ trợ các bạn du học sinh mới… Nhờ đó mà mình nhiều lần được Đại sứ quán Việt Nam và trường tặng bằng khen về thành tích học tập và phong trào.
Mình còn có một đam mê khác là Taekwondo. Năm 2012, mình thi đấu và giành giải Ba tại giải Taekwondo tổ chức ở Moscow. Từ đó, mình trở thành thành viên chính thức của hội võ Taekwondo thành phố Belgorod.
Đến năm thứ tư, bạn đã bắt đầu nghiên cứu khoa học. Hành trình đó diễn ra như thế nào?
Sau ba năm học, mình thấy bản thân đã đủ nền tảng để bước vào nghiên cứu. Mình bắt đầu cùng các thầy làm đề tài, cuối năm thứ tư thì có bài báo đầu tiên được đăng trên tạp chí ở Belarus. Mình rất vui vì có thể góp một phần nhỏ vào công trình khoa học.
Sau khi tốt nghiệp cử nhân, mình thi tiếp cao học, rồi được giới thiệu đến Viện nghiên cứu Vật lý Hạt nhân Dubna – một trong những viện hàng đầu ở Nga, thuộc tỉnh Moscow. Hiện tại, mình đang theo học tiến sĩ và tiếp tục nghiên cứu tại đây.
Tính đến nay, mình đã có tổng cộng 11 bài báo khoa học được công bố – trong đó có 6 bài trên các tạp chí khoa học quốc tế, 3 bài thuộc tạp chí của Đức và 2 bài thuộc lĩnh vực Vật lý hạt nhân. Còn lại là các tạp chí chuyên ngành Vật lý tại Nga.
Những ngày Tết xa nhà đầu tiên chắc hẳn không dễ dàng gì?
Thật sự là rất buồn. Nhớ nhà, nhớ ba mẹ, nhớ không khí Tết Việt. Nhưng rồi mình và các bạn cùng nhau nấu bánh chưng, làm mâm cỗ nhỏ, hát hò đón giao thừa. Những khoảnh khắc như thế khiến mình cảm nhận rõ giá trị của tình bạn, của sự gắn bó giữa những người con xa xứ.
Bạn có điều gì muốn nhắn gửi đến các bạn trẻ đang có ước mơ du học Nga?
Hãy sẵn sàng! Vì du học Nga là một hành trình đầy màu sắc. Nếu bạn có đam mê, có ước mơ, và đủ nghị lực thì học bổng Nga – dù là học bổng hiệp định, học bổng chính phủ hay qua bất kỳ con đường nào – đều có thể trở thành bệ phóng đưa bạn đến một thế giới mới. Đừng sợ khó. Mọi khó khăn đều có thể vượt qua nếu bạn có quyết tâm.
Lời kết
Lắng nghe câu chuyện của Lương Lê Hải, ta không chỉ thấy được hình ảnh một du học sinh Việt Nam tại Nga xuất sắc, mà còn là một tấm gương về nghị lực, sự say mê học thuật và khả năng hội nhập văn hóa tuyệt vời. Từ một thị trấn nhỏ ở Đắk Lắk đến Viện nghiên cứu Vật lý hàng đầu nước Nga, con đường của Hải là minh chứng sống động cho giấc mơ vươn xa của người trẻ Việt Nam hôm nay.