Trong bối cảnh toàn cầu hóa đang thúc đẩy những thay đổi sâu sắc trong giáo dục, tiếng Nga – một ngôn ngữ từng gắn bó với nhiều thế hệ người Việt – đang dần lấy lại vị thế trong hệ thống đào tạo hiện nay. Không chỉ là một phương tiện giao tiếp, tiếng Nga đang chứng minh vai trò quan trọng trong việc mở rộng cơ hội nghề nghiệp, giao lưu văn hóa và tiếp cận học bổng nhà nước, học bổng chính phủ dành cho sinh viên Việt Nam có nguyện vọng du học Nga.
Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Tiếng Nga và văn hóa Nga trong thế giới đương đại”, tổ chức tại Trường Đại học Hà Nội, không chỉ đánh dấu cột mốc 65 năm giảng dạy tiếng Nga tại Việt Nam mà còn là dịp quan trọng để các chuyên gia hai nước gặp gỡ, thảo luận về chiến lược phát triển ngôn ngữ này trong kỷ nguyên mới.
Sự kiện học thuật kết nối truyền thống và hiện tại
Chiều ngày 22/11/2024, Trường Đại học Hà Nội phối hợp với Đại học Tổng hợp Quốc gia Voronezh tổ chức hội thảo khoa học quốc tế với hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến, thu hút sự quan tâm của hàng trăm đại biểu trong và ngoài nước.
Đây là một trong những hoạt động nổi bật kỷ niệm 65 năm thành lập Khoa tiếng Nga – cái nôi đào tạo hàng nghìn cử nhân, thạc sĩ và giảng viên tiếng Nga trong nước. Sự kiện phản ánh nỗ lực không ngừng trong việc giữ gìn và phát triển ngôn ngữ từng có vai trò lịch sử sâu sắc đối với giáo dục Việt Nam. Đồng thời, hội thảo cũng diễn ra trong bối cảnh số lượng sinh viên quan tâm tới du học Nga, học bổng hiệp định và học bổng chính phủ Nga đang gia tăng rõ rệt trong những năm gần đây.
Tiếng Nga trong thế giới đương đại: một ngôn ngữ sống, kết nối rộng
Phát biểu từ điểm cầu Voronezh, GS.TS Trupandina Elena Evgenievna – Quyền Hiệu trưởng Đại học Tổng hợp Quốc gia Voronezh – nhấn mạnh rằng tiếng Nga hiện là một trong những ngôn ngữ quốc tế với tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong thương mại, khoa học, công nghệ và nghệ thuật. Bà đặc biệt nhấn mạnh rằng với sinh viên Việt Nam, việc học tiếng Nga không chỉ mở ra cánh cửa du học, mà còn giúp tiếp cận hệ thống giáo dục chất lượng cao và thị trường lao động đa dạng của các nước nói tiếng Nga.
Không chỉ dừng lại ở việc giảng dạy, Đại học Voronezh còn tự hào khi nhiều cựu sinh viên Việt Nam từng theo học tại đây nay đã trở thành lực lượng giảng dạy chủ chốt tại Việt Nam. Sự kiện lần này cũng là một minh chứng cho hiệu quả của hợp tác giáo dục song phương và cam kết tiếp tục mở rộng các chương trình học bổng Nga trong tương lai.
Vai trò tiên phong của Trường Đại học Hà Nội trong đào tạo tiếng Nga
Ông Murashkin Vladimir Vladimirovich – Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Nga tại Việt Nam và Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội – đánh giá cao Trường Đại học Hà Nội và Khoa tiếng Nga vì những đóng góp bền bỉ trong việc đào tạo đội ngũ biết tiếng Nga, tổ chức các hoạt động ngoại khóa, và duy trì mối quan hệ hợp tác lâu dài với nhiều trường đại học Nga.
Ông khẳng định, Chính phủ Nga sẽ tiếp tục dành các suất học bổng chính phủ, học bổng nhà nước và hỗ trợ du học Nga thông qua nhiều hình thức, bao gồm cả các chương trình trao đổi và đào tạo chung giữa hai quốc gia.
Tiếng Nga – ngôn ngữ của ký ức và tương lai
Ông Sloma Oleg Stanislavovich – Tham tán Công sứ, Đại sứ quán Belarus tại Việt Nam – chia sẻ rằng tiếng Nga không chỉ là một phương tiện giao tiếp, mà còn là một phần ký ức văn hóa của hàng vạn người Việt Nam từng học tập tại các nước Liên Xô trước đây. Những chương trình học bổng hiệp định từng đưa bao thế hệ sinh viên Việt Nam sang học tập bằng tiếng Nga, tạo nên cầu nối bền chặt giữa hai nền văn hóa.
Theo ông, tiếng Nga cần được tiếp tục phát huy trong giảng dạy và hợp tác giáo dục, không chỉ vì giá trị văn hóa mà còn bởi vì nhu cầu thực tiễn trong nhiều ngành nghề ngày nay.
Đào sâu chuyên môn và đổi mới phương pháp giảng dạy
Hội thảo lần này đi sâu vào các chủ đề thiết thực đối với việc giảng dạy và học tập tiếng Nga tại Việt Nam, bao gồm:
- Phương pháp giảng dạy tiếng Nga như ngoại ngữ
- Đào tạo biên – phiên dịch tiếng Nga
- Xây dựng chương trình và tài liệu dạy học
- Văn hóa và văn học Nga trong giảng dạy ngôn ngữ
- Kết nối đào tạo qua hợp tác quốc tế
Trong đó, các báo cáo chuyên sâu như của PGS.TS Gracheva Zhanna Vladimirovna về vị thế toàn cầu của tiếng Nga hay GS.TSKH Olga Berdnikova về vai trò của văn học Nga trong giáo dục nhân cách đã làm nổi bật tầm vóc của tiếng Nga trong thời hiện đại.
Ngoại khóa – mảnh ghép không thể thiếu trong học tiếng Nga
Các giảng viên trẻ của Trường Đại học Hà Nội – TS. Trần Mai Chi và TS. Phạm Mai Phương – đã mang đến góc nhìn thực tiễn thông qua nghiên cứu về hiệu quả của các hoạt động ngoại khóa. Họ nhấn mạnh rằng câu lạc bộ tiếng Nga, giao lưu sinh viên và trò chơi ngôn ngữ giúp người học không chỉ nâng cao năng lực giao tiếp mà còn tiếp cận văn hóa Nga một cách tự nhiên và hấp dẫn hơn.
Những mô hình hoạt động như vậy được đánh giá là đặc biệt cần thiết để hỗ trợ sinh viên theo đuổi các chương trình du học Nga, nơi ngôn ngữ và văn hóa là hai trụ cột không thể tách rời.
Người học Việt và góc nhìn văn hóa Nga
Khép lại phiên toàn thể, báo cáo chung của PGS.TS Natalia Kutyreva và NCS Phạm Hoàng Anh đã phân tích cách người học Việt Nam cảm nhận tiếng Nga thông qua các biểu tượng văn hóa, truyền thông đại chúng và trải nghiệm cá nhân. Những hình ảnh quen thuộc như Pushkin, những bài hát Nga hay ẩm thực truyền thống đã trở thành một phần hấp dẫn khiến ngôn ngữ Nga vẫn có sức sống trong lòng nhiều bạn trẻ Việt Nam.
Cơ hội mở rộng cho đào tạo và nghiên cứu tiếng Nga tại Việt Nam
Hội thảo tiếp tục diễn ra vào ngày 23/11/2024 với các phiên chuyên đề chuyên sâu, mở ra thêm nhiều nội dung hữu ích cho đội ngũ giảng viên, sinh viên và nhà nghiên cứu.
Trong bối cảnh nhiều sinh viên Việt Nam đang theo đuổi học bổng chính phủ Nga, các chương trình học bổng nhà nước, và quan tâm đến việc du học Nga, việc nâng cao chất lượng giảng dạy, đổi mới tài liệu học tập và tăng cường hợp tác quốc tế là những yếu tố quyết định để tiếng Nga phát triển bền vững tại Việt Nam.