Trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên ngày càng tăng cao, đặc biệt ở những nước phát triển, mô hình giáo dục kép – kết hợp giữa học tập và làm việc thực tế – đang được nhiều quốc gia triển khai như một giải pháp hiệu quả. Tại Nga, chính phủ cũng thúc đẩy mô hình này nhằm nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi cho người trẻ hòa nhập với thị trường lao động. Điều này cũng tạo ra những gợi ý quan trọng dành cho các bạn du học sinh Việt Nam đang theo học tại các trường đại học Nga, nhất là những sinh viên nhận học bổng chính phủ, học bổng nhà nước hay học bổng hiệp định, đang trên hành trình du học Nga.
Mô hình giáo dục kép: xu hướng từ các quốc gia phát triển
Khái niệm giáo dục kép không còn xa lạ với nhiều quốc gia châu Âu như Thụy Sĩ, Đức, Áo hay Na Uy, nơi học sinh, sinh viên vừa học lý thuyết tại trường vừa tham gia làm việc tại các doanh nghiệp. Tại Thụy Sĩ, việc kết hợp này đã trở thành quy định trong Luật Dạy nghề, với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Học sinh không chỉ có kiến thức vững vàng mà còn phát triển kỹ năng thực tiễn, tạo lợi thế lớn khi bước vào thị trường lao động cạnh tranh.
Thực trạng thanh niên Nga và thách thức thất nghiệp
Tại Nga, tỷ lệ thất nghiệp trong giới trẻ vẫn đang ở mức cao, với hơn 16% thanh niên trong độ tuổi 18-29 chưa tìm được việc làm ổn định. Nhiều người gặp khó khăn bởi thiếu kinh nghiệm thực tế và chưa trang bị đầy đủ kỹ năng đáp ứng yêu cầu công việc. Theo số liệu từ Rosstat, gần 40% sinh viên tốt nghiệp phải làm những công việc không liên quan đến ngành học, phản ánh sự thiếu kết nối giữa đào tạo lý thuyết và nhu cầu thực tế.
Chính vì vậy, việc phát triển mô hình giáo dục kép trở thành một hướng đi quan trọng giúp thanh niên tiếp cận môi trường làm việc sớm, đồng thời phát triển kỹ năng mềm và chuyên môn cần thiết.
Chính sách hỗ trợ và thay đổi luật pháp thúc đẩy giáo dục kép
Nhằm khuyến khích doanh nghiệp tạo cơ hội việc làm cho thanh thiếu niên, chính phủ Nga đã đề xuất nhiều chính sách ưu đãi như miễn giảm thuế và bảo hiểm xã hội cho người lao động trẻ dưới 18 tuổi với thu nhập dưới mức quy định. Bên cạnh đó, các quy định về thời gian làm việc cũng được xem xét linh hoạt hơn để phù hợp với lịch học của thanh thiếu niên.
Dự án “20 ý tưởng cho sự phát triển nước Nga” đang thúc đẩy những giải pháp này, nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho mô hình giáo dục kép phát triển và lan tỏa.
Góc nhìn chuyên gia về việc học và làm song song
Nhiều phụ huynh vẫn băn khoăn về việc con em đi làm từ sớm có ảnh hưởng đến kết quả học tập hay không. Tuy nhiên, các chuyên gia giáo dục và tâm lý cho rằng, làm việc sớm giúp học sinh, sinh viên phát triển kỹ năng giao tiếp, tổ chức và thích nghi với môi trường chuyên nghiệp, điều mà sách vở khó có thể dạy đầy đủ.
Bà Irina Svyatitskaya, trưởng bộ phận hướng nghiệp tại HeadHunter Nga, nhấn mạnh rằng việc tiếp xúc sớm với môi trường lao động giúp các bạn trẻ học hỏi từ đồng nghiệp và quản lý, đồng thời tích lũy kinh nghiệm quý giá cho tương lai.
Lợi ích của mô hình giáo dục kép đối với du học sinh Việt Nam tại Nga
Đối với các bạn sinh viên Việt Nam du học Nga, đặc biệt là những người nhận học bổng nhà nước, học bổng chính phủ hay học bổng hiệp định, mô hình này mang lại nhiều cơ hội thực tế. Bên cạnh việc học tập tiếng Nga và chuyên ngành, các bạn có thể tích lũy kỹ năng nghề nghiệp và trải nghiệm văn hóa làm việc thực tế.
Nhiều bạn sinh viên Việt Nam vẫn đang cố gắng tận dụng các cơ hội làm thêm phù hợp với ngành học nhằm giảm bớt chi phí sinh hoạt và nâng cao kỹ năng mềm. Sự hoàn thiện chính sách của Nga tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các bạn trong việc cân bằng giữa học và hành, góp phần chuẩn bị hành trang vững chắc cho tương lai.