Nga là quốc gia có truyền thống giáo dục lâu đời và phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là trong các ngành khoa học kỹ thuật và y tế. Một trong những ưu điểm lớn khi du học tại đây là mức học phí cạnh tranh, đặc biệt với các bạn nhận học bổng nhà nước hoặc học bổng chính phủ. Các suất học bổng này thường được cấp theo học bổng hiệp định giữa chính phủ Việt Nam và Nga, tạo điều kiện cho sinh viên được hỗ trợ toàn diện từ chi phí học tập đến sinh hoạt. Ngoài ra, học bổng còn tạo cơ hội tiếp cận sâu rộng với chương trình đào tạo bằng tiếng Nga hoặc tiếng Anh tùy theo từng trường và ngành học.
Chuẩn bị hồ sơ du học Nga: những điểm cần lưu ý
Quá trình chuẩn bị hồ sơ có sự khác biệt giữa bậc đại học và sau đại học:
- Với bậc cử nhân, hồ sơ thường bao gồm học bạ THPT, giấy chứng nhận tốt nghiệp, điểm thi đại học (nếu có) và bài luận cá nhân.
- Với bậc thạc sĩ, bạn cần chuẩn bị bằng tốt nghiệp đại học, bảng điểm chi tiết, đề tài nghiên cứu hoặc thư nguyện vọng, cùng với thành tích học tập xuất sắc nếu xin học bổng chính phủ.
Các bạn đã có nền tảng học tập tại Nga muốn tiếp tục xin học bổng lên cao hơn cũng cần duy trì thành tích xuất sắc, vì yêu cầu dành cho học bổng nhà nước ngày càng khắt khe.
Các hình thức du học Nga phổ biến hiện nay
Có hai hình thức chính để đi du học Nga mà nhiều sinh viên Việt Nam lựa chọn:
- diện học bổng hiệp định (học bổng chính phủ Nga): Đây là chương trình hợp tác giữa chính phủ Việt Nam và Nga, dành khoảng 1.000 suất mỗi năm cho nhiều cấp học khác nhau. Hồ sơ được xét dựa trên thành tích học tập hoặc thông qua các kỳ thi Olympic các môn như tiếng Nga, Toán, Vật lý, Tin học. Những bạn đạt giải có thể nhận học bổng trực tiếp từ phía Nga mà không qua bên Việt Nam.
- diện tự túc: Đây là hình thức không nhận học bổng từ Việt Nam, nhưng vẫn có thể xin miễn giảm học phí tại một số trường đại học nếu hồ sơ xuất sắc. Sinh viên tự chi trả sinh hoạt phí, dao động từ 300 đến 500 USD mỗi tháng, tùy khu vực sinh sống.

Chọn ngành và trường đại học Nga: kinh nghiệm thực tế
Nga nổi tiếng với thế mạnh đào tạo trong các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật, năng lượng, công nghệ và y học. Khi xác định ngành học, việc lựa chọn trường đại học Nga phù hợp là rất quan trọng, dựa trên chương trình đào tạo, vị trí địa lý và chi phí sinh hoạt.
Ví dụ như các trường nổi bật:
- Far Eastern Federal University (FEFU) tại Vladivostok, thuận lợi cho sinh viên từ Việt Nam vì khoảng cách gần.
- Viện công nghệ năng lượng hạt nhân Obninsk (IATE – MIFI), chi nhánh chuyên sâu về nghiên cứu hạt nhân.
- Moscow Engineering Physics Institute (MEPHI), trường trọng điểm đào tạo về năng lượng hạt nhân và vật lý ứng dụng.
Kinh nghiệm thực tế cho thấy việc chuyển trường hoặc điều chỉnh ngành học được chính phủ hỗ trợ thuận lợi, giúp sinh viên có thể tiếp tục hành trình học tập không gián đoạn.
Học tiếng Nga hay tiếng Anh tại các trường đại học Nga?
Hầu hết các chương trình đại học tại Nga được giảng dạy bằng tiếng Nga, do đó sinh viên thường phải học thêm một năm dự bị để nâng cao trình độ ngôn ngữ, sau đó thi chứng chỉ B1 mới đủ điều kiện vào chuyên ngành chính.
Đối với chương trình thạc sĩ hoặc các ngành học đặc thù, có nhiều lựa chọn học bằng tiếng Anh, nhưng sinh viên cần cung cấp chứng chỉ IELTS với điểm số từ 5.5 trở lên tùy yêu cầu trường.
Dù học bằng ngôn ngữ nào, việc học thêm tiếng Nga trong quá trình học tập sẽ giúp sinh viên thuận tiện trong giao tiếp hàng ngày và hòa nhập văn hóa tốt hơn.