Bùi Thị Thanh Hương – cô gái nhỏ bé nhưng đầy nghị lực từng đạt giải Nhất Quốc gia môn tiếng Nga năm 2019 – giờ đây đã là một du học sinh năm cuối tại trường đại học Nga danh tiếng ở thủ đô Moscow. Cuộc trò chuyện của chúng tôi diễn ra vào một buổi chiều đầu đông, khi Moscow bắt đầu chuyển mình lạnh giá, nhưng lời nói của Hương lại ấm áp như nắng đầu xuân. Đằng sau gương mặt dịu dàng ấy là một câu chuyện học tập đầy cảm hứng, hành trình từ những ngày đầu chập chững bước vào lớp chuyên Nga cho đến khi đặt chân lên đất nước của những nhà văn vĩ đại và những công trình kiến trúc kỳ vĩ.
“Mình chưa từng nghĩ sẽ học tiếng Nga”
– Hương còn nhớ lần đầu tiên tiếp xúc với tiếng Nga là khi nào không?
“Thật ra lúc thi vào lớp chuyên Nga ở Trường THPT Chuyên Nguyễn Trãi, bọn mình chưa hề học tiếng Nga. Khi đó, mình chọn chuyên Nga gần như là một quyết định cảm tính. Cô giáo chủ nhiệm ngày ấy từng nói: ‘Tiếng Nga là một ngôn ngữ khó nhưng rất đẹp. Và nếu em học được, em sẽ đi xa’. Câu nói ấy theo mình suốt nhiều năm. Nhưng đúng thật, tiếng Nga không khó, mà là rất khó!”
Hương bật cười, ánh mắt lấp lánh sau cặp kính mỏng. Cô kể rằng buổi đầu học tiếng Nga, cả lớp ngơ ngác như những tờ giấy trắng. Bảng chữ cái Cyrillic, những cấu trúc ngữ pháp phức tạp, âm tiết lạ lẫm – tất cả khiến không ít bạn nản chí. Nhưng chính từ trong gian khó ấy, tình yêu với ngôn ngữ Nga nhen nhóm và lớn dần.
– Vậy điều gì đã giữ chân Hương lại với tiếng Nga?
“Có lẽ là cảm giác chinh phục. Mình vốn không dễ bỏ cuộc, nên khi nghe ai đó bảo tiếng Nga khó, mình lại càng muốn thử sức. Rồi qua từng bài đọc, từng lần nghe cô giảng về Pushkin hay Dostoevsky, mình dần yêu nước Nga lúc nào chẳng hay.”
“Du học Nga là giấc mơ có thật”
– Động lực nào khiến Hương quyết định du học Nga?
“Ngay từ khi vào lớp 10, mình đã nghe anh chị khóa trước kể về học bổng Nga. Học bổng hiệp định ấy là thành quả cho những ai đủ kiên trì và quyết tâm. Nó giống như ánh sáng cuối đường hầm vậy. Và mình biết, đó là con đường mình phải đi.”
Hương chia sẻ rằng hàng năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đều phối hợp với chính phủ Nga để tuyển chọn du học sinh theo diện học bổng chính phủ hoặc học bổng nhà nước Nga. Khối chuyên Nga tại trường cô luôn nằm trong nhóm có nhiều học sinh trúng tuyển nhất.
“Khóa của mình có gần 10 bạn đỗ học bổng đi Nga. Người đi Moscow, người đi Saint Petersburg, người về Kazan. Chúng mình vẫn giữ liên lạc, hỗ trợ nhau từng chút một, từ việc làm visa đến chọn trường.”
“Nga – nơi mình học cách trưởng thành”
– Cuộc sống du học ở Nga khác Việt Nam nhiều không Hương?
“Khác rất nhiều! Nhưng không theo cách đáng sợ. Chỉ là… cần thời gian để thích nghi thôi.”
Hương kể, mùa đông ở Moscow có thể kéo dài đến 5 tháng. Những ngày đầu xa nhà, tuyết trắng phủ dày khắp nơi, cô gái nhỏ từ miền Bắc Việt Nam cảm thấy chơi vơi. Nhưng rồi, trong hành lang trường đại học Nga, trong lớp học ngôn ngữ, nơi mọi người từ khắp thế giới tụ họp, Hương tìm được sự đồng cảm và niềm đam mê được thắp sáng trở lại.
“Ở đây, sinh viên quốc tế như mình nhận được sự hỗ trợ rất tốt. Từ ký túc xá cho đến học bổng, từ hoạt động ngoại khóa đến các chương trình học bổ sung, mọi thứ đều bài bản. Mình thực sự cảm nhận được sự trân trọng mà người Nga dành cho giáo dục.”
– Có bao giờ Hương cảm thấy hối hận vì chọn học tiếng Nga không?
“Mình chưa bao giờ nghĩ như thế. Nếu không có tiếng Nga, không có lớp chuyên Nga, thì làm gì có Hương của hôm nay. Chính tiếng Nga là người bạn đồng hành đã mở cánh cửa bước ra thế giới cho mình.”
“Chuyên Nga – nơi bắt đầu của giấc mơ lớn”
– Hương có thể chia sẻ đôi điều với các bạn đang băn khoăn có nên học tiếng Nga không?
“Tiếng Nga không phổ biến như tiếng Anh hay tiếng Hàn, nhưng nó là ngôn ngữ của chiều sâu, của văn hóa, của khoa học. Nếu bạn có niềm yêu thích với sự khám phá, với những điều khác biệt, thì tiếng Nga sẽ không làm bạn thất vọng.”
Hương không giấu được niềm tự hào khi nhắc lại những ngày còn ở THPT Chuyên Nguyễn Trãi – nơi khối chuyên Nga được xem như một gia đình. “Bọn mình không chỉ học giỏi mà còn chơi hết mình. Từ kéo co, văn nghệ, cho đến các cuộc thi học thuật – Chuyên Nga luôn để lại dấu ấn riêng.”
Cô gái trẻ giờ đây đang chuẩn bị bảo vệ luận văn tốt nghiệp chuyên ngành Sư phạm tiếng Nga dành cho người nước ngoài, với ước mơ một ngày trở về giảng dạy tại Việt Nam, truyền lửa cho thế hệ tiếp theo.